БАЛАЛАР ӘТИ-ӘНИЛӘРЕНЕҢ ГӨНАҺЛАРЫ ӨЧЕН ҖАВАПЛЫМЫ?

әти-әнисенең гөнаһы өчен бала җаваплымы

Сорау. Үз вакытында мин бик күп гөнаһлар кылдым. Хәзерге көндә шуларны аңлап үзгәрергә тырышам. Минем кылган гөнаһларым өчен балаларым җавапка тартылмасмы?    

Җавап. Һәрбер мөэмин үзенең гөнаһларын аңлап тәүбә итәргә һәм  төшенкелеккә бирелмәскә тиеш. Бу турыда Коръәндә әйтелә: “Әлбәттә, мөэмин бәндә Раббысының рәхмәтеннән өметен өзмәс, мәгәр адашкан кешеләр генә өмет өзәрләр” (“Хиҗер”, 56).

Шулай ук кодси хәдисне алыйк, анда Аллаһы Тәгалә әйтә: “И бәндә! Син Миннән сораудан һәм Миңа ялварудан туктаганчы (ихластан гафу үтенгәндә), Мин сине бернигә дә карамастан гафу итәчәкмен! И Адәм баласы! Әгәр синең гөнаһларың күккә җитәрлек күп балса да, гафу сорап Миңа ялварсаң, бернигә дә карамастан, Мин сине кичерермен! Минем яныма килгәндә син барлык дөньяны иңләрлек хаталарың белән килсәң дә, бер Аллаһыга итагать итүчеләрдән булсаң, мин Сиңа гафуымны ирештерермен (халарың күпме булса, шул тикле гафу итермен)!” (Тирмизи, Сунан ат-Тирмизи. С. 979, № 3549 хәдис).

Әгәр кеше үзенең яшәү рәвешен үзгәртергә теләп, ислам динен кабул итсә, аның алда кылган гөнаһлары гафу ителә, бу хакта Хәбиб ибне Әби Авсаның ничек исламга килү турындагы (Аллаһы аннан разый булсын) хәдисе сөйли: “Миңа Әмр ибне әл-Әс (Аллаһы аннан разый булсын) үзенең исламны кабул итүен сөйләде. Ул: Шуннан мин бардым да әйттем: “Йә Аллаһының Илчесе (Аллаһы Тәгалә аннан разый булсын)! Минем алда кылган гөнаһларым гафу ителсә, мин иман китерәчәкмен”, — дидем. Ул  (Аллаһы Тәгалә аннан разый булсын) миңа: “Ий, Әмр! Иман китер, чынлыкта, ислам алда кылган гөнаһларны, ә күченү алда булганнарны юа”, — диде һәм мин иман китердем” (Бәйхакый).

Ислам дине буенча һәр кеше үзенең гамәлләре өчен генә җавап бирә һәм башкаларның гөнаһлары өчен җавап тотмый, шул исәптән балалары һәм әти-әниләренең гөнаһлары өчен дә. Бу турыда Коръәндә әйтелә: “Әйт: “Аллаһыдан башка бер мәхлукны үземне тәрбия итүче итеп алыйммы? Бөтен вөҗүднең, бөтен мәхлукның тәрбиячесе Аллаһы Үзе генә була торып, һәрбер кеше ни кылса да үзе өчен генә кыладыр һәм гөнаһ йөген йөкләүче кеше башка һичбер кешенең гөнаһ йөген йөкләп алмас, соңра кайтачак урыныгыз Аллаһы хозурында, Аллаһы динендә ихтилаф кылышканыгыз белән үзегезгә хәбәр бирер”. (“Әнгам”, 164).

Чынлыкта, Аллаһы Тәгалә гадел һәм гыйлемле, кешеләр үз-үзләрен кысрыкламый торып, Ул кешеләрне кысрыкламый. Шуңа күрә дә балалар үзләренең гөнаһлары өчен генә җаваплы булачак, ә әти-әниләр шул гөнаһлардан качу һәм аларны кылмау өчен нәсыйхәт-тәрбияне бирергә тиешләр.